WATAALAMU WATAKA WACHIMBAJI WADOGO WAPEWE TEKNOLOJIA

 NA MWANDISHI WETU, GEITA

WACHIMBAJI wadogo nchini wanaweza kuongeza uzalishaji na kupunguza gharama za uchimbaji iwapo kampuni kubwa za madini zitashirikiana nao katika uhamishaji wa teknolojia, utaalamu na uzoefu wa kitaalamu, wadau wa sekta hiyo wameeleza.

Wito huo umetolewa mkoani Geita wakati wa Maonesho ya 9 ya Kitaifa ya Teknolojia ya Madini, ambapo viongozi wa sekta hiyo wamesisitiza kuwa kuwawezesha wachimbaji wadogo kwa teknolojia na taarifa sahihi ni muhimu katika kuwabadilisha kutoka uchimbaji wa kubahatisha na kuwa wazalishaji wenye tija.

Rais wa Shirikisho la Vyama vya Wachimbaji Tanzania, John Bina Wambura, na Mwenyekiti wa Wachimbaji Madini Mkoa wa Geita ambaye pia ni Mwenyekiti wa Kamati ya Madini ya Dhahabu Taifa, Titus Charles Kabuo, wamesema ushirikiano kati ya kampuni kubwa na wachimbaji wadogo unaweza kuwa daraja la kuwajengea uwezo na kuwawezesha kukua hadi kuwa wachimbaji wakubwa.

Wamesema kampuni kubwa zina uzoefu, utaalamu na teknolojia ambazo zikifikishwa kwa wachimbaji wadogo zinaweza kuboresha namna wanavyotafuta, kuchimba na kuchakata madini, huku zikipunguza gharama na hasara zinazotokana na matumizi ya mbinu zisizo na tija.

Kwa mujibu wa viongozi hao, uwezeshaji huo pia unaweza kuwa sehemu ya maandalizi ya maendeleo ya muda mrefu ya Geita, ambako shughuli za madini zimeendelea kuwa mhimili muhimu wa uchumi wa mkoa huo.

Aidha, wameitaka Taasisi ya Jiolojia na Utafiti wa Madini Tanzania (GST) kuimarisha upatikanaji wa taarifa za kijiolojia zinazoelekeza maeneo yenye viashiria vya madini, hatua ambayo inaweza kuwasaidia wachimbaji kufanya maamuzi kwa kutumia taarifa za kitaalamu badala ya kubahatisha maeneo ya uchimbaji.

Wamesema taarifa sahihi za kijiolojia zitasaidia kupunguza hatari ya wachimbaji kutumia mitaji na rasilimali katika maeneo yasiyo na uwezekano mkubwa wa kupata madini, pamoja na kuwawezesha kupanga shughuli zao kwa ufanisi zaidi.

Kwa upande wake, Mwenyekiti wa Wanawake Wachimbaji Mkoa wa Geita, Evelyn Clofas Nzinza, amesisitiza umuhimu wa wachimbaji kupata vifaa vya kisasa vinavyokidhi mahitaji ya kazi na vinavyoweza kumudu gharama zao.

Amesema upatikanaji wa vifaa bora kwa bei rafiki ni muhimu katika kuongeza ufanisi wa uchimbaji, akitoa mfano wa kampuni zinazojitahidi kusogeza vifaa hivyo karibu na wachimbaji, ikiwemo Kerama.

Nzinza amesema uwekezaji katika vifaa bora haupaswi kuangaliwa kama gharama pekee, bali kama nyenzo ya kuongeza uzalishaji, kuboresha usalama na kuongeza uwezo wa wachimbaji kutumia teknolojia katika shughuli zao.

Wadau hao pia wameeleza kuwa maendeleo endelevu ya sekta ya madini yanahitaji ushirikiano wa Serikali, taasisi za utafiti, kampuni kubwa za uchimbaji, wazalishaji wa vifaa na wachimbaji wadogo.

Wamesisitiza umuhimu wa wachimbaji kuzingatia sheria, kutumia teknolojia zinazofaa na kutimiza wajibu wa kulipa kodi ili ongezeko la uzalishaji liende sambamba na kuimarika kwa mchango wa sekta ya madini katika uchumi wa taifa.

Hatua hizo, wamesema, zinaweza kuongeza tija katika uchimbaji, kupunguza hasara zinazotokana na ubahatishaji na kuweka mazingira ya kuwafanya wachimbaji wadogo kuwa sehemu imara zaidi ya mnyororo wa thamani wa sekta ya madini nchini.

Nimeifanya iwe na impact zaidi kwenye hoja kuu: “teknolojia + taarifa za GST + vifaa = kuondoka kwenye uchimbaji wa kubahatisha.”